عنوان: تقویت مهارت فن بیان دانش آموزان کلاسم درپایه ششم ابتدایی
نام استاد محترم : جناب آقای دکتر ابوالفضل بختیاری
رشته: برنامه ریزی درسی دانشجو : آرزو زرکشان
مقدمه :
بـا توجـه بـه ایـن کـه مهـم تـرین مسـئله در جامعـه و در ارتبـاط جمعـی قـدرت فـن بیـاناســت و یکــی از راه هــاي آمــاده کــردن کودکــان بــراي مســئولیت پــذیر بــودن در آینــده تقویــت مهــارت فــن بیــان در آن هاســت .در این مقاله بهتقویت مهارت فن بیان دانش آموزان کلاسم درپایه ششم ابتدایی بپردازم و اینگونــه قــدمی بــراي ســاختن زنــدگی بهتــر بــراي آینــده سازان مملکتمان برداشته باشم.
زنـدگی بچـه هـاي امـروز بـا اینکـه کـار فیزیکـی زیـادي انجـام نمـی دهنـد پـر تـنش تـر وپــر اســترس تــر از زنــدگی بچــه هــاي قــدیم اســت چــون انتظــاراتی کــه خــانواده و مدرســهاز بچــه هــا دارنــد خیلــی بیشــتر از گذشــته اســت پــس در قبــال ایــن انتظــارات لازم اســتکــه بــه آن هــا کمــک کنــیم تــا توانمنــدي هایشــان شــکوفا شــود و بتواننــد زنــدگی شــاد وموفقی داشته باشند.
بیان مساله :
اینجانــب آرزو زرکشان آموزگــار پایــه ششم ابتــدایی شــاغل در دبســتان علامه محمد تقی جعفری واقــع درشــهر جدیــد پرنــد هستم که مدت 7سال است در پایه ششم مشغول آموزش هستم که امسال در ارتبــاط بــا دانــش آمــوزانم شــاهد نــاتوانی آنهــا در برقــراري ارتباط مثبت شدم و در رابطه با این موضوع به این موارد برخورد کردم که:
1-دانش آموزانم در تفهیم مطالب مورد نظرشان دچار مشکل بودند.
2- تعــدادي از دانــش آمــوزانم علــی رغــم آمــادگی کامــل در بیــان مطالــب درســی شــان در هنگام توضیح و بیان آن عملکرد ضعیفی داشتند .بــا توجــه ایــن کــه مهــم تــرین مســئله در جامعــه و در ارتبــاط جمعــی قــدرت فــن بیــان اســت و یکــی از راه هــاي آمــاده کــردن کودکــان بــراي مســئولیت پــذیر بــودن در آینــده تقویــت مهــارت فــن بیــان در آن هاســت بــر آن شــدم تــا در ایــن مبحــث بــه دنبــال راهکارهــاي مفیــد بگــردم و اینگونــه قــدمی بــراي ســاختن زنــدگی بهتربــراي آینــده سازان مملکتمان باشم.
جمع آوري اطلاعات ( شواهد):
در ایــن مرحلــه از کــار تصــمیم گــرفتم کــه اطلاعــات لازم را از منــابع مختلــف تــا آنجــاییکــه مــی تــوانم جمــع آوري نمــایم.پــس در مطالــب هــاي خوانــده شــده بــه مقایســه کودکان امروز و دیروز پرداختم . در زمــان هــاي گذشــته بــراي اینکــه چــرخ اقتصــاد خــانواده هــا بچرخــد بچــه هــا مجبــوربودنــد از همــان ســنین پــایین کــار کــردن را شــروع کننــد و ایــن مســئله بیشــتر از روي ضــرورت و بــراي حفــظ بقــاي خــانواده بــود و ایــن کــار کــردن بچــه هــا خــودش باعــث مــیشــد کــه بــه طــور طبیعــی بچــه هــا رشــد کننــد و توانمنــدي و استعدادهایشــان شــکوفاشــود. ولــی الان کــه جوامــع غنــی تــر شــده تقریبــا نیــاز بــه کــار کودکــان در بســیاري ازکشــور هــا از بــین رفتــه و ایــن باعــث شــده کــه اکثــر بچــه هــا توانمنــدي هایشــان مخفــی بمانــد و بــروز پیــدا نکنــد و ایــن یکــی از نقــاط ضــعف زنــدگی بــه اصــطلاح مــدرن امــروزي است. الان اگــر بچــه هــا اســباب بــازي بخواهنــد خیلــی راحــت برایشــان از فروشــگاه تهیــه مــیشـود ولـی بچـه هـاي قـدیم بـا وسـایل دور ریـز و اضـافی منـزل اسـباب بـازي درسـت مـیکردند و ایـن باعـث بـه کـار افتـادن خلاقیـت بچـه هـا مـی شـد.
راهکارها:
پــس از جمــع آوري اطلاعــات اول بــه ســراغ همکــارانم در جلســه هــم پایــه رفــتم و بــراي روشــن کــردن وضــع موجــود و گــرفتن راهکــار هــاي احتمــالی مطــالبی را جمــع آوري کــردم. پیشــنهاد همکــارانم( همکــاران هــم پایــه آموزشــی) تشــویق دانــش آمــوزان براي قصه گویی و تقویت مهارت داستان گویی بود. خودم بــه ســراغ ســایر همکــاران در جلســه شــوراي آموزگــاران رفــتم کــه قریــب بــه اتفــاق نظــر دادنــد کــه تعریــف و تشــویق معلــم در جلــوي جمــع و ســر صــف در بــالا بــردن حــس ارزشــمندي و در نتیجــه اعتمــاد بــه نفــس بــالا و توانــایی در فــن بیــان کودکــان بســیارموثر می باشد.
ســوم بــه ســراغ مــدیر مدرســه رفــتم تــا تجربیــاتی هــم از ایشــان کســب کــنم پیشــنهادایشــان هــم دادن مســئولیت هــاي کلاســی بــه دانــش آمــوزان بــود. همچنــین اجــراي برنامــه هــاي صــبحگاهی و فــراهم کــردن ســوال هــایی بــا پاســخ هــاي کوتــاه توســط معلــم و روان خــوانی بخــش کوتــاهی از کتــاب درســی بــا صــداي بلنــد در کــلاس بــراي اینکــه دانــش آمــوزان بتواننــد بــه تــدریج زمــان صــحبت کــردن خــود را طــولانی تــر کننــد تــاجــایی کــه بتواننــد در مقابــل دانــش آمــوزان دیگــر درس را بــه صــورت کامــل ارائــه بدهند. در ایــن مرحلــه بــا اجــرا و بررســی و تحلیــل داده هــاي جمــع آوري شــده مشــخص شــدکــه اکثریــت دانــش آمــوزان علــی رغــم شــرکت در فعالیــت هــاي گروهــی و دیگــر فعالیــتهـاي پیشـنهادي نمــی تواننـد بـه صــورت مطلـوب بــه سـطح مـورد انتظــار برسـند زیــرا در کــار گروهــی و دیگــر فعالیــت هــاي اجتمــاعی فقــط دانــش آمــوزان زرنــگ فعالیــت مــیکردنــد و دانــش آمــوزان ضــعیف فقــط در گــروه حضــور داشــتند بــدون اینکــه تلاشــی براي بهبود وضعیت خود انجام دهند. بنـابراین فکـر کـردم کـه بایـد از میـان داده هـا جمـع بنـدي کـرده و یـک راه حـل منطقـی را کشــف نمــایم . پــس مطالــب بیشــتري را مطالعــه کــردم و راه حــل هــایی دیگــري را هــم کشف کردم.
انتخاب راه حل موقت:
در ایــن مرحلــه از کــار مهــم تــرین مســئله ارائــه راه حــل هــاي مناســب بــراي رفــع و ازبین بردن ضعف هاي پژوهشم بود. پـس تئــاتر درمـانی و پــانتویم را بــه موضـع اجــرا گذاشـتم چــرا کــه در تئـاتر از زبــان بــدن اسـتفاده مـی شـود. و پـانتومیم چـون اجـراي بـازي پـانتومیم هـم کـاملا توسـط زبـان بـدن انجــام مــی شــود و در پــانتومیم کــودك یــاد مــی گیــرد بــراي نشــان دادن منظــورش از بــدن و حرکــاتش اســتفاده مــی کنــد. روش پــانتومیم یکــی از روش هــایی اســت کــه درفــن بیــان و ســخنرانی هــم بــه عنــوان تمــرین اســتفاده مــی شــود. انســان وقتــی هنگــام صــحبت کــردن در جمــع از بــدنش هــم کمــک بگیــرد میــزان تــرس و استرســش خیلــی کمتــر مــی شــود چــون در جــا ایســتادن و تکــان نخــوردن هنگــام ســخنرانی ضــعف هــاي انسان مثل لرزش دست یا بدن را بیشتر نمایان می کند. همچنــین از تکنیــک هــاي صــحبت کــردن واضــح و رســا کــه شــامل دو فــن بــود اســتفاده کردم.
اجراي طرح و نظارت بر تغییر پیشنهادي:
در ایــن مرحلــه از تحقیــق تــلاش کــردم داده هــا و راه حــل هــاي جدیــد را بــه کــارم بنــدم و ببیــنم تــا چــه انــدازه در رونــد و پیشــرفت دانــش آمــوزانم مــوثر شــده اســت و پــیش بینــی هــاي عملــی کــار را پــیش بــردم و تــلاش کــردم از همــان آغــاز بــر چگــونگی پیشــرفت نظــارت داشــته باشــم کــه ایــن کــار موجــب مــی شــود ضــمن پیگیــري پــیشبینی هاي انجام شده در صورت لزوم تغییرات لازم را در عمل به وجود آورم.
اول تــنفس دیــافراگمی را بــا دانــش آمــوزانم بــه موضــع اجــرا گذاشــتم .ایــن نــوع تــنفس کمــک مــی کنــد حجــم هــواي بیشــتري وارد ریــه هــا شــود و انســان بــراي صــحبت کــردننفس کم نیاورد و در کاهش استرس هم خیلی موثر است. روش انجــام آن بــه ایــن شــکل اســت کــه هنگــام عمــل تــنفس قفســه ســینه و شــانه هــا نبایــد حرکــت کنــد و هنگــام عمــل دم بایــد شــکم بــه ســمت بیــرون حرکــت کنــدو هنگــام بازدم شکم به حالت اولیه برگردد. در مرحلــه بعــد از تکنیــک خودکــار اســتفاده کــردم. ایــن تکنیــک بــراي ایــن اســت کــه کلمــات رســا و واضــح از دهــان بیــرون آینــد و مــا صــحبت را بــه خــوبی متوجــه شــویم ولحـن بیـان هـم زیبـاتر شـود. روش انجـام آن بـه ایـن شـکل اسـت کـه بـه کـودك بگوییـدخودکــار تمییــزي را لاي دنــدان هــایش بگــذارد البتــه کمــی از تــه خودکــار لاي دنــدانهــایش باشــد و بقیــه خودکــار بیــرون باشدســپس در حــالی کــه خودکــار لاي دنــدانهاســت چنــد دقیقــه صــحبت کنــد ایــن خیلــی کمــک مــی کنــد کــه مــا تــه کلمــات را نخوریم و کلمات را کامل ادا کنیم.
جمع آوري اطلاعات( شواهد 2):
بعــد از مــدتی متوجــه موفقیــت هــایی در امــر یــادگیري دانــش آمــوزانم شــدم و بــابررســی مشــاهداتم بــه ایــن نتیجــه رســیدم کــه در بهتــر شــدن فــن بیــان دانــش آمــوزانم پیشــرفت قابــل ملاحظــه اي داشــته ام چــرا کــه بــه زیبــایی و بــدون خجالــت صــحبت مــیکردند و شعر ها و کتاب هاي داستان را با قدرت بیان بالا می خواندند.
اعتبار: بــا نظرخــواهی از همکــاران و والــدین گرامــی امیــدوار شــدیم تــا ایــن طــرح و اقــدام درطــول زمــان و بــا تــلاش مســتمر معلمــان و والــدین منجــر بــه عملــی موفــق بــا بــازدهی بسیار بالا در جامعه مان بشود. پــس بــراي زنــدگی بهتــر و بــراي رفــع مشــکلاتی ایــن چنینــی بایــد در دوره هــایی کــه بــه ایــن منظــور تشــکیل مــی شــود شــرکت کنــیم چــون جلــوي ضــرر را از هــر کجــا کــه بگیریم منفعت است.
نتیجه گیری:
ایــن طــرح تحقیــق و پــژوهش توانســت قســمتی از مشــکلات دانــش آمــوزانم را حــل کنــدو پــس از تــلاش هــاي مســتمر و اجــراي فنــون مختلــف و اجــراي کلیــه ي مراحــل ومراجعــه بــه کتــب گونــاگون دانــش آمــوزانم توانســتند بــر مشــکل نــاتوانی در مهــارت سخنوري فائق آیند . براي درمان مشکلات به طور موثر و موفقیت آمیز باید اصولی رعایت شود:
* هر مشکل با توجه به شناخت دقیق علت ها درمان پذیر است و تا علل مشکل مشخص نشود ارائه درمان امکان نخواهد داشت.
* درمان باید گسترده و همه جانبه باشد.
* درمان باید توسط متخصص انجام شود .
* درمان باید پیگیري شود.
.............................................................................................................................
منابع :
محمد رضا خردمند( 1394)- آشنایی با فن بیان - تهران : انتشارات آ وا - ویراست 3
سایت بیان کودک www.Bayanekoodak.com